Inhoud Jaarboek 2018

  • Voorwoord
  • 1917, het jaar van de oorlogsmoeheid. Een verkenning aan de hand van het dagboek van Arthème Decoster en de memoires van Emiel GoënKoen Lagae – Een gevolg van drie jaar oorlog was het ontstaan van een zekere oorlogsmoeheid, een aantasting van het moreel van de troepen. Dit weinig besproken aspect van WO I wordt hier toegelicht, in de eerste plaats aan de hand van de boodschappen in het dagboek van Arthème Decoster en de memoires van Hendrik Emile Goën, beiden oorlogsvrijwilligers uit Zuurbemde.
  • Jules Libersens en Herman Ginckels, gesneuveld op 28 september 1918 - Edmond Denruyter -
  • 28 september 1918 was de eerste dag van het eindoffensief in WO I. Jules Libersens, dienstplichtige van de lichting 1913, en Herman Ginkels, oorlogsvrijwilliger, twee kameraden allebei afkomstig uit Glabbeek, sneuvelden beiden op deze eerste dag van het bevrijdingsoffensief dat tot 11 november zou duren. Hun verhaal.
  • Voedselvoorziening en andere hulp in Glabbeek tijdens WO I - Staf Vandegaer - Over de organisatie van de voedselbevoorrading en andere hulp op nationaal vlak tijdens WO I is heel wat informatie te vinden. Het is daarbij niet altijd eenvoudig voor ons om te vatten in welke mate er in landelijke gemeentes zoals de onze er een probleem van voedselvoorziening kon zijn, en welke oplossingen men hiervoor vond. Dit artikel wil een beeld geven van de situatie hier bij ons in Glabbeek.
  • Uit het dagboek van Rooske Pierlé - Edmond Denruyter - Rosa Pierlé begon in maart 1994, in haar 86ste levensjaar, aan een dagboek over haar jeugdjaren. Haar belevenissen tijdens WO I vormen een belangrijk deel van deze herinneringen. In dit artikel wordt o.a. dit gedeelte van haar dagboek beschreven.
  • De klokken van de Glabbeekse kerken - Jef L. Teugels en Werner Wouters - De auteurs werken al sinds jaren aan het opmaken van een inventaris van de kerkklokken in onze streken en hebben recent ook de 'luiklokken' in Glabbeek aangepakt. In dit artikel hebben zij voor ons de informatie over onze klokken en hun geschiedenis samengevat. Daarnaast bevat het artikel ook algemene informatie over klokken en klokkengieters.
  • Honger in onze gewesten en de strijd van de mens tegen natuur en klimaat - Godelieve Feyaerts - Als het over hongersnood en vergelijkbare rampen gaat, dan denken we meteen aan arme streken in Afrika, waar de bevolking gebukt gaat onder oorlogen, dictatoriale regimes, of extreme weersomstandigheden. In dit artikel leren we, aan de hand van een historisch overzicht, dat ook onze streken hun deel van dit soort ellende gekend hebben.
  • Houtem en IJzeren in de 13de eeuw - Jozef en Hilde Hendrickx-Jossa - Over het gehucht IJzeren, dat gelegen was bij de weg van Tienen naar Diest en naar Linter, grotendeels op het grondgebied van Bunsbeek, en over de vermelding van dit gehucht in een geschrift van de 13de eeuw.
  • 6 augustus 1941: Wellington-bommenwerper van de RAF stort neer in Zuurbemde - André Bruyninckx - Onze dorpsgenoot André Bruyninckx houdt zich sinds jaren onder meer bezig met de studie van de vliegtuigcrashes in Glabbeek tijdens WO II. Hier beschrijft hij voor ons in het kort de crash van een Engelse Wellington-bommenwerper in Zuurbemde, aan de hand van getuigenissen van een bemanningslid en van omwonenden.
  • Bezoek aan de 100-jarige Helena Degeest uit Wever - Leona Taes met medewerking van Simone Berghen - Verslag van een gesprek met de eeuwelinge, waarbij onder meer haar eigen geschiedenis en deze van de omgeving waarin zij leefde, aan bod komen.
  • Louisa Sondervorst uit Bunsbeek - Interview door Ruben Donvil op 3 oktober 2016, eindbewerking tekst door Staf Vandegaer - De herinneringen van 'Louisa van Morres', 94 jaar bij het interview, die het grootste deel van haar beroepsloopbaan gewerkt heeft als onderwijzeres in de gemeenteschool van Stok, die toen nog deel uitmaakte van Bunsbeek.
  • Het levensverhaal van Maurice Denruyter, de laatste 'coiffeur' van Bunsbeek - Edmond Denruyter - In een gesprek vertelt Maurice het levensverhaal van zijn jeugd, de oorlog, de opleiding, de stiel van kapper. Hij was sinds onheuglijke tijden de kapper van ontelbare Bunsbekenaren en anderen. Na de kapbeurt vertrok men steevast met een hele valies vol nieuws.

Inhoud jaarboek 2017

Lezing 25 maart 2017: 25 jaar Heemkundige Kring GlabbeekStaf Thomas – Op de 'Academische Zitting' van 25 maart 2017 werden de aanwezigen vergast op een lezing van Staf Thomas, ereconservator-archivaris van Tienen. Wij publiceren de integrale tekst van deze lezing, waarin ook een paar waardevolle suggesties voor de aanpak van heemkunde in het algemeen zitten.

25 jaar Heemkundige Kring Glabbeek: een terugblikDries Ceuppens – Onze Kring werd opgericht in 1992 en bestaat dus dit jaar 25 jaar. Als een van de strijders van het eerste uur blikt Dries Ceuppens terug op het ontstaan en de groei van de vereniging, met haar hoogtepunten en moeilijkere momenten.

50 jaar PC'ke te BunsbeekEdmond Denruyter  – Een goede 50 jaar geleden, na het verdwijnen van de toneelzaal en het café van Germaine Donvil, werd in Bunsbeek de behoefte vastgesteld om de parochiezaal te vervangen door een betere infrastructuur. Dit was de aanloop naar het PC'ke, dat ondertussen dus 50 jaar bestaat. Dit artikel beschrijft de hoofdpunten uit deze halve eeuw.
Wereldoorlog I: Het angstjaar 1916Koen Lagae  – In 1916 was in Duitsland het tekort aan arbeiders bijzonder groot, doordat zovele geschikte mannen naar het front gestuurd werden. Als oplossing hiervoor startte de bezetter in oktober 1916 met het wegvoeren van Belgische 'dwangarbeiders' naar Duitsland. Op 20 of 21 november van dat jaar had een monstering van mannen jonger dan 55 jaar plaats in Tienen, waarna een aantal 'uitgekozenen' naar Duitsland gedeporteerd werden. Dit artikel verhaalt over de lijdensweg van deze gedeporteerden van bij ons.

De zoektocht naar de gecrashte LancasterPeter Reekmans – Op 5 maart 1945 stortte een Britse AVRO Lancaster bommenwerper neer in een drassige weide in de buurt van de Rotelmolen in Pamelen. De 7 bemanningsleden kwamen daarbij om. Na een vergeefse bergingspoging in 1946 bleef het wrak met zijn inhoud in de grond zitten, tot in 2016 gestart werd met de voorbereiding van de opgraving met inzet van moderne middelen. Dit artikel verhaalt in het kort de voorgeschiedenis en het verloop van de jongste bergingsoperatie.

Herinneringen van Pauline 'Plienke' Willems, vroedvrouwOpgetekend door Edmond Denruyter en Staf Vandegaer – Plienke startte haar carrière als vroedvrouw in 1944. Nadat haar echtgenoot Frans Vandermeulen in 1958 veldwachter werd, is ze gaan werken voor het 'Kinderwelzijn' (nu Kind en Gezin). Samen met Frans speelde ze gedurende vele jaren een belangrijke rol in het sociale leven van de gemeente en de hulp aan mensen in moeilijkheden, zoals blijkt uit dit artikel.

De Hoeledense Pastoorswinning en haar onderaardse gangGodelieve Feyaerts – Bij het aanleggen van de afwatering van de school in Hoeleden, voorbij het Breugelhuis, kwam naast de kerk een onderaardse gang bloot te liggen. Dit was de aanleiding voor een artikel over de Pastoorswinning, de vroegere pastorij van Hoeleden..
Hagelandse streekgastronomie - Magda Guelinckx – De auteur is lid van de Academie voor Streekgebonden Gastronomie. Het artikel bespreekt de streekgebonden gastronomie van ons Hageland. De studie van de streekgastronomie is onder meer belangrijk, omdat ze een inzicht geeft in de levenssfeer en het karakter van de mens in deze streek. Een stuk verleden in blijven voortleven in bepaalde grondstoffen en bereidingen, in bepaalde eetgewoonten en zelfs in het taalgebruik.

André Dereze, kajotter van bij ons die de dood vond in MarokkoGaston Denruyter (†) – Op zaterdag 17 mei 1958 vertrokken vanuit Zaventem drie 'kajotters' naar Belgisch Congo, om daar als lekenhelper te gaan werken. Op zondag 18 mei stortte hun vliegtuig neer in de buurt van Casablanca. Eén van de drie was iemand van bij ons, André Dereze. In dit artikel van onze overleden voorzitter, worden de figuur van André en de omstandigheden van zijn overlijden toegelicht.

Calixte Vandegaer, huis- en kunstschilder (1880-1956) – Staf Vandegaer – Calixte Vandegaer werd geboren in Bunsbeek, in de schaduw van de kerk. Hij vestigde zich later in Tienen in de Gilainstraat als huisschilder. Hij studeerde aan de Tiense Tekenacademie en was auteur van heel wat portrettekeningen, schilderijen, … We geven in dit artikel een korte levensbeschrijving en een overzicht van zijn ons bekende werken.

Huwelijken in het verleden - De 3 huwelijken van Maria Theresia Mathues - Godelieve Feyaerts - Maria Theresia Mathues (1844 - 1924), geboren in Ransberg en overleden in Glabbeek, huwde achtereenvolgens met drie broers. Naar aanleiding hiervan worden in dit artikel een aantal gegevens verzameld  over huwelijken in de 19de eeuw.

De naam Hendrickx in Spanje en Portugal en de naam Henriquez bij ons - Jozef Hendrickx - Onze eerste voorzitter heeft sinds het bestaan van de Heemkundige Kring al heel wat onderzoek verricht naar de oorsprong, de evolutie en de verspreiding van de naam Hendrickx met zijn vertalingen. In dit artikel vat hij een aantal gegevens weer over deze naamdragers bij ons en in het buitenland.

Oudstrijders WO I uit Bunsbeek: Joseph Duchenne ('Jef van de Waal', 1882-1991, inwijkeling en 'vuurkruiser'), en Jozef Kempeneers ('Jefke Kemp', 1883-1972) - Edmond Denruyter - In dit verhaal wordt dieper ingegaan op hun afkomst en hun leven voor, tijdens en na de eerste wereldoorlog, tot aan hun overlijden. 


Inhoud jaarboek 2016

  • Vliegramp in Kongo op 19 juli 1960Gaston Denruyter – Op 19 juli 1960 stortte in Sake-Masisi, in Noord-Kivu, Kongo, een Belgisch militair vliegtuig neer, met naast de 5 bemanningsleden 40 militairen van Kleine Brogel en Brustem aan boord. Slechts 4 personen overleefden de ramp. Onze streek deelde in de rouw: onder de slachtoffers waren Jozef Toussaint uit Zuurbemde, René Vanhove uit Kapellen, Omer Lemmens uit Binkom en Jozef Holsbeek uit Hoeleden.
  • De schuttersgilde van ZuurbemdeEdmond Denruyter – Aan het rekeningboek van de Sint-Sebastiaansgilde van Zuurbemde werd in ons jaarboek van 2008 door Herman Vanclooster reeds een eerste artikel gewijd. In het jaarboek van 2016 brengen we een verdere analyse van de details van het gildeboek, met betrekking tot het reglement, de organisatie, de leden of gildebroeders, de functies in de gilde, …
  • Pieter Adam van Dinter, Tiens orgelmakerBruno Bruyninckx – In november 2015 kreeg de voorzitter van onze Kring de vraag van een zekere Clement Van Dinter of het mogelijk was het orgel van de Sint-Andrieskerk van Attenrode, het werk van een van zijn voorouders, te komen bekijken. Wie was deze Van Dinter, een orgelbouwer waarvan we de naam onder meer ook terugvinden in de archieven van Zuurbemde en Wever.
  • Rie Das uit Wever, honderdjarige in 1960Gaston Denruyter – Op 26 augustus 1960 werd Severinus Das, geboren te Attenrode-Wever en wonende in Wever, 100 jaar. In dit artikel worden de resultaten samengevat van wat we verzamelden aan informatie over de eeuweling en vooral over de viering zelf. Aanvullend vroegen we ons af hoe uitzonderlijk een 100-jarige wel mag zijn bij ons.
  • De molens van HoeledenGodelieve Feyaerts – In Hoeleden hebben in het verleden meerdere molens gestaan, zeker als we de molens op de Hel, vroeger bij Bunsbeek, er bij rekenen. Een paar jaren geleden was over deze molens nog maar weinig informatie te vinden. Thans zijn meer gegevens beschikbaar. In dit artikel worden de gegevens over de Hoeledense water-, wind- en ‘vuurmolens’ besproken.
  • Missieprediking in Wever en eldersDries Ceuppens – De ouderen onder ons herinneren zich de ‘missies’ in onze parochies, met donderpreken, extra biecht- en communiegelegenheid, processies, enz. Deze missies worden toegelicht, onder meer aan de hand van een aantal verslagen uit het archief van de Sint-Antoniusparochie van Wever.
  • Herinneringen van Alice Vangoidsenoven-Bruyninckx uit Bunsbeek (en Glabbeek-Zuurbemde) – Opgetekend door Edmond Denruyter en Staf Vandegaer – Alice Vangoidsenoven is afkomstig van Schaffelberg, waar ze nog steeds woont. Ze bracht haar jeugd door in Bunsbeek en Zuurbemde. Ze is ook de weduwe van Felix Vangoidsenoven, de laatste burgemeester van Bunsbeek.
  • Wereldoorlog I: Soldaten uit Attenrode-Wever -  Koen Lagae – Hier wordt het wedervaren verteld van een aantal soldaten uit Attenrode-Wever tijdens de eerste wereldoorlog. Vier er van overleefden de oorlog niet, enkele anderen waren voor het leven getekend.
  • Herinneringen van een Glabbeekse tiener aan de jaren 1940-1945Marius Lox – Marius Lox, ondertussen 86 jaar, bracht de jaren 1940-1945 grotendeels in Glabbeek door. Hij schreef voor ons zijn herinneringen aan de oorlogsperiode neer met veel details en anekdotes. In dit artikel kan U onder meer lezen hoe er in die moeilijke tijd varkens waren met 8 poten …
  • Eugène Laermans, kunstschilder met wortels in BunsbeekHubert Bovens – Baron Eugène Laermans (1864-1940) was een bekend kunstschilder en in zijn tijd een van de meest vooraanstaande figuren uit de Belgische kunstwereld. Zijn grootvader werd geboren in Bunsbeek. In ons jaarboek 1998 verscheen reeds een korte biografie van de schilder. Met heel wat bijkomende gegevens brengen we thans een vollediger levensbeschrijving.

Inhoud Jaarboek 2015

  • Eugeen Homans, dokter in Glabbeek - Herman Swinnen - Het verhaal van deze plattelandsdokter, vermoedelijk de eerste in Glabbeek, geschreven door een van zijn kleinzonen. Tevens een beeld van de gezondheidzorg op het platteland in de eerste helft van vorige eeuw.
  • Het verschrikkelijke jaar '14 - Koen Lagae - Overzicht van de wijze waarop de Glabbeekse gemeenten in 1914 kennis maakten met de verschrikkingen van de eerste wereldoorlog, met zijn materiële schade en menselijk leed. In dat jaar werden minstens 16 burgers gedood, 5 soldaten sneuvelden, tientalen huizen werden brand gestoken of beschadigd.
  • Mathias Zens, auteur van werken in de kerk van Kapellen - Dries Ceuppens - Beschrijving van leven en werken van deze Gentse kunstenaar van Duitse afkomst (1827-1904), die met zijn atelier in België in talrijke kerken beeldhouwwerk en kerkmeubilair realiseerde. Hieronder bij ons in de buurt onder meer werken in de kerk van Kapellen, in de Sint-Germanuskerk en in de kapel van de Grauwzusters in Tienen.
  • Herinneringen van Maria Degroodt uit Bunsbeek - Opgetekend door Edmond Denruyter en Staf Vandegaer - Deze kranige 90-jarige heeft nog een zeer goed geheugen. Ze is onder meer bijzonder aktief geweest in het Bunsbeekse verenigingsleven en weet ons dus heel wat te vertellen over hoe het vroeger was.
  • De Bourgondische tijd in Hoeleden - Godelieve Feyaerts - Na de dood van Thomas II van Diest in 1432 werd het leen van Hoeleden een deel van het Hertogdom Brabant, dat zelf onder het beheer gekomen was van de hertogen van Bourgondië. Dit verhaal brengt een tijdsbeeld van het leven op het platteland, met zijn landbouweconomie onder de kerktoren, en beschrijft tevens de Hoeledense bossen in deze periode.
  • Hondsdolheid en Sint-Hubertus - Hilde Jossa - Vóór Pasteur in 1885 het eerste vaccin ertegen bereidde, moet hondsdolheid een verschrikkelijke ziekte geweest zijn, waartegen men geen echte remedie had. In deze tekst lezen we een en ander over de ziekte, Sint-Hubertus als 'gespecialiseerde' heilige, en andere 'remedies' uit vroegere tijden.
  • De geschiedenis van de families van Nerum en Chaltin in Wever - Marcel Dumon - De familie Van Nerum heeft gedurende vele generaties haar stempel gedrukt op het leven in Wever. Ze leverde onder meer verschillende burgemeesters, priesters en kloosterzusters en was actief in het verenigingsleven. Louis Chaltin, echtgenoot van Louise Van Nerum, was de oprichter van de brouwerij De Roos in Glabbeek. Hij was ook de grootvader van de auteur van deze rijkelijk geïllustreerde familiegeschiedenis.

Jaarboek 2014: Inhoud

  • Im Kriegsgefangenenlager: Alexander en Charles Vanhellemont († 1918) - Koen Lagae - Beschrijving van het lot van twee neven, Alexander uit Kapellen en Charles uit Glabbeek, die na de eerste dagen van WO I aan het front, door de Duitsers weggevoerd worden richting krijgsgevangenenkamp in Duitsland. Charles sterft een week na de wapenstilstand in krijgsgevangenschap, Alexander  wordt in de lente van 1918 gerepatrieerd naar Zwitserland en overlijdt in september 1918 in een sanatorium in Frankrijk aan de gevolgen van de krijgsgevangenschap.
  • Het kruis aan de kerk van Attenrode - Gaston Denruyter - De geschiedenis van het herdenkingsmonument van de eerste wereldoorlog in Attenrode.
  • Het Gildenhuijs van de Confrerie van Sinte Sebastiaen binnen de dorpe van Glabbeeck - Herman Swinnen - De Sint-Sebastiaensgilde van Glabbeek besliste in 1776 om een nieuw gildehuis te bouwen. In dit artikel lezen we onder meer de geschiedenis van de afbraak van het oude en de bouw van het nieuwe gildehuis en de perikelen rond de verhuring.
  • Fruitbedrijf Kamiel Veulemans / Germaine Mellaerts in Kapellen - Gaston Denruyter - Hier vinden we het resultaat van een gesprek met het echtpaar Veulemans-Mellaerts, over hun verleden en vooral over hun ervaring als pioniers voor de moderne fruitteelt.
  • Het liedje van den Hoenderbond - Een tekst over de geschiedenis van de Hagelandse Hoenderbond kon wegens plaatgebrek niet gepubliceerd worden in dit jaarboek. Hier vinden we wel de tekst van het liedje van de Hoenderbond, vermoedelijk uit de dertiger jaren van vorige eeuw.
  • Lofdicht op het geslacht Henriquez - Jozef Hendrickx - Dit 'lofdicht' is een familiegeschiedenis van het geslacht Henriquez tussen 1519 en 1660. Hoewel de schrijver ervan geboren werd in Duitsland, had zijn familie heel wat banden met onze streken en leven hier bij ons ook vandaag nog afstammelingen van het geslacht Henriquez.
  • Herinneringen van Lida Laermans uit Bunsbeek - Hilde Claes en Staf Vandegaer - Getuigenissen over hoe het er vroeger aan toe ging in Bunsbeek, opgetekend uit de mond van de 94-jarige dame.
  • De prijzen rijzen de pan uit - Dries Ceuppens - Deze tekst bevat informatie rond prijzen voor allerlei producten en diensten, uit een paar periodes uit de eerste helft en het midden van vorige eeuw. De bedoeling is onder meer om de lezer zelf te laten oordelen of, en in welke mate, het gezegde geldt dat 'het leven alsmaar duurder wordt'.
  • De Dekens - Dit is een gedicht uit de archieven Van Nerum / Wever, vermoedelijk een gelegenheidsgedicht, gebracht door Louis Chaltin (oprichter en eerste directeur van de brouwerij De Roos), bij gelegenheid van een viering van zijn schoonbroer Armand Van Nerum, die in 1922 benoemd werd tot pastoor-deken van Lubbeek.
  • Het dagelijks leven in Hoeleden in de middeleeuwen - Godelieve Feyaerts - Beschrijving van het dagelijkse leven van de inwoners van Hoeleden in de middeleeuwen. De beschrijving geldt ongetwijfeld ook meer algemeen voor de plattelandsbewoners uit onze streken.
  • Ereleden, steunende leden en bestuursleden van HKG
  • Lijst van de intekenaars op het jaarboek 2014

Pagina's